Y.use('node', 'node-load', function(Y) { Y.on('domready', function() { ... /* (1) Reformat blog entries published dates */ ... /* (2) Replace time since strings with published dates */ ... /* Substitute specific strings */ Y.all('.ss-social-button').setHTML('Delen'); Y.all('.inline-read-more').setHTML('Meer lezen'); Y.all('.newer-posts').setHTML('Nieuwer'); Y.all('.older-posts').setHTML('Vorige berichten'); Y.all('.comments').setHTML('Commentaar'); }); });

MONTYN

MONTYN is een reis door de tijd. Geen geschiedenisles, maar een vertelling over de mens. De mens Jan Montyn. Beeldend kunstenaar, levenskunstenaar, maar vooral een kat met negen levens.

Het had ook over U of mij kunnen gaan, maar zijn verhaal vertelt ook iets over ons. Het gaat over keuzes maken tijdens je leven. Misschien zijn zijn keuzes niet de keuzes die U of ik zouden maken, maar misschien ook wel. Het is kiezen voor passiviteit of activiteit. Kiezen voor het goede of het slechte. Maar wat is goed en wat is slecht? Deze en andere vragen worden in de voorstelling MONTYN indringend over het voetlicht gebracht.

Naar aanleiding van het boek MONTYN van Dirk Ayelt Kooiman hebben Ludo Hoogmartens en Yorick Zwart een voorstelling gemaakt over keuzes maken. Yorick Zwart verbeeldt het leven en werken van Jan Montyn, de kunstenaar die zich in WOII door een hang naar avontuur op 16-jarige leeftijd aansloot bij de Duitsers. En de gevolgen die deze ene keuze voor de rest van zijn leven heeft betekend.

Een theatrale reis langs de Wehrmacht, het Vreemdelingenlegioen, interneringskampen, de oorlog in Korea en eindigend in het gesticht.

CREDITS

Tekst/spel Yorick Zwart
Regie Ludo Hoogmartens

 

Speeldata: zie speellijst

Recensies

cultuurbewust.nl:

Keuzes maken zonder er goed over na te denken, dat is hoe het verhaal van Montyn is begonnen. Jan Montyn is op zoek naar avontuur en wil niet langer stilzitten. Op twintigjarige leeftijd besluit hij om vrijwillig dienst te nemen bij de Duitse Marine, zonder de gevolgen daarvan in te zien. De voorstelling Montyn is gebaseerd op het gelijknamige boek van Dirk Ayelt Kooiman. Acteur Yorick Zwart vertelt het intense, waargebeurde verhaal van kunstenaar Jan Montyn. Een man wiens leven op zijn kop stond na het nemen van één belangrijke beslissing.

Beslissend ogenblikYorick Zwart zit halfnaakt op een stoel en is zich aan het scheren als het publiek de zaal binnendruppelt. Het ziet eruit als een normaal ochtendritueel, maar dan begint hij te vertellen. Jan Montyn komt uit Oudewater, een streng gelovige gemeenschap, ook wel bekend als de‘zwartekousengemeenschap’. Hij heeft een hekel aan het geloof gekregen en breekt ermee. Tijdens de bezetting wordt Jan lid van de jeugdafdeling van de NSB en ontmoet hij Hein. Samen gaan ze op kamp om soldaat te worden en besluiten ze om bij de Duitse marine te gaan. Geen besluit uit politieke overwegingen, maar gewoon omdat Montyn niet langer stil wil zitten. Vanaf dit punt zal alles voor hem veranderen.

BelevingDe krachtige stem en mimiek van Yorick Zwart zorgen ervoor dat het verhaal van Montyn tot leven komt.  De videobeelden die we zien uit de meest depressieve dagen van Montyn tijdens de oorlog hebben ook een grote bijdrage in de beleving van zijn verhaal. “Hoe beroof ik mezelf van het leven?” is een vraag die regelmatig door zijn hoofd spookt.

Zware gevolgenMontyn komt er steeds meer achter wat de gevolgen van zijn keuze zijn: hij is niet meer welkom in Oudewater, komt in de gevangenis terecht en probeert zelfmoord te plegen. Hij is een man die constant actief bezig was, en het gaat goed mis als hij niets meer om handen heeft. De beelden van de oorlog blijven maar bovenkomen, en dat maakt zijn toestand er niet beter op. We zien een dronken, onbeschofte man die alles doet wat God verboden heeft. Het is knap hoe Yorick Zwart Montyns gevoelens van wanhoop weet te verbeelden: het is alsof we echt het leven van Montyn meemaken.

OverlevingsdrangDe drang om te overleven is waar deze voorstelling om gaat. Montyn heeft de dood een aantal keer in de ogen gekeken, maar heeft een sterke wil om te overleven. Aan het einde zien we wat hem geholpen heeft om zijn trauma’s te overleven. Yorick Zwart speelt de rol van Montyn vol overgave en neemt het publiek helemaal mee in het verhaal. Montyn is een voorstelling voor iedereen die van aangrijpende verhalen en geschiedenis houdt.